{"id":2226,"date":"2008-07-29T00:01:03","date_gmt":"2008-07-28T22:01:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.eeuwigweekend.nl\/?p=493"},"modified":"2008-07-29T00:01:03","modified_gmt":"2008-07-28T22:01:03","slug":"bowies-berlin-trilogy-deel-1-low","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.voordefilm.nl\/mennomail\/2008\/07\/29\/bowies-berlin-trilogy-deel-1-low\/","title":{"rendered":"Bowie’s Berlin-trilogy deel 1: Low"},"content":{"rendered":"

Het moge geen geheim wezen. Ik ben een groot fan van David Bowie. Ik schreef reeds (digitale) pagina’s vol met argumenten waarom de man en zijn muziek me zo intrigeren. Mocht het je interesseren, klik eens op de categorie Bowie<\/a> op mijn eigen blog. Daar schreef ik ook een uitgebreide analyse over een album van de man uit 1977, Low<\/em>. In mijn ogen \u00e9\u00e9n van Bowie’s beste, zo niet beste plaat. Voor Eeuwig Weekend wil ik ook het tweede en derde deel van de zgn. ‘Berlin-trilogy’, waarvan Low<\/em> de eerste was, bespreken.
\nDeel 1 van 3: Low.
\n<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Low<\/em> is niet dat vage experimentele album dat je als liefhebber van Bowie koopt, maar nooit speelt, maar een prachtalbum met 11 uitstekend doordachte arrangementen. Kort door de bocht is het een album uit 1977 dat zijn tijd ver vooruit was. Destijds was het behoorlijk experimenteel en het presenteerde een nieuwe Bowie aan het publiek. Het is het eerste album sinds eind jaren \u201960 waarop Bowie geen typetje speelt. Wie zien en horen geen Ziggy Stardust, Aladdin Sane, Halloween Jack<\/em> of Thin White Duke<\/em>. Nee, dit is David Bowie. Iemand die genoeg had van succes, mensen, huwelijk, drugs en vooral Amerika. Hij besloot zich terug te trekken en verhuisde naar West-Berlijn. Hier kon hij in alle rust, samen met vriend en bondgenoot Iggy Pop, afkicken van zijn coke- en alcoholverslaving. Echter, stilzitten is niets voor Bowie (de man heeft tussen 1969 tot 1977 10 solo-albums gemaakt, geproduceerd voor o.a. Iggy Pop en Lou Reed, nummers geschreven voor anderen (waaronder Mott the Hoople), geacteerd in film en op toneel en was bijna non-stop op tournee. Dus waarom nu ineens rustig aan doen?<\/p>\n

Bowie dook de studio (de \u2018Hansa by the Wall\u2019 studio) weer in om met zijn vaste producent Tony Visconti<\/strong> en niemand minder dan verstrooide popprofessor en muziek-kunstenaar Brian Eno<\/strong>, aan nieuwe nummers te werken. Het aantrekken van Eno was een meesterlijke stap. Eno, die in 1973 uit de succesvolle glamourband Roxy Music<\/em> stapte, ontwikkelde zichzelf tot meester in de zgn. \u2018minimal music\u2019 (herhaling, tonen aanhouden en consonantie), wat resulteerde in instrumentale ambient-achtige muziek. Vage shit dus.
\nEno is een essenti\u00eble factor in Bowie\u2019s carri\u00e8re na 1976. Samen maakten ze in totaal vier albums, waaronder de \u2018Berlin-trilogy\u2019 Low (1977), \u201cHeroes\u201d<\/em> (1977) en Lodger<\/em> (1979). Pas in 1995 kwam het stel weer samen om 1.Outside<\/em> te maken. Maar de Berlijnse albums zijn heuse klassiekers en worden stuk voor stuk als meesterwerk beschouwd. Ik ben het er mee eens, hoewel ze verschillen in kwaliteit. Mijn inziens is Low<\/em> de winnaar en \u00e9\u00e9n van Bowie\u2019s allerbeste albums.<\/p>\n

\"\"
\nV.l.nr. Eno, Visconti en Bowie<\/em><\/p>\n

Zoals gezegd kwam Bowie naar Berlijn om op adem te komen. Zijn productiviteit en het succes was enorm en daarbij had hij net het filmen van de film The man who fell to Earth<\/em> (1976) afgerond. Een SF-film van regisseur Nicolas Roeg (Don\u2019t Look Now<\/em>), waarin Bowie een alien speelt die op aarde komt om zijn planeet te redden. Je moet er van houden, maar de film was redelijk succesvol en wordt door sommigen zelfs als een ware cultklassieker beschouwd. Bowie zelf was ook niet ontevreden, getuige het feit dat op de covers van zijn albums Station to Station<\/em> (1976) en Low beiden foto\u2019s uit The man who fell to Earth<\/em> prijken.<\/p>\n

\"\"
\nBowie op de set van ‘The man who fell to Earth’,
\ngefotografeerd door Steve Schapiro<\/em><\/p>\n

Low <\/em>bestaat uit twee delen. Logisch, want langspeelplaten hadden een kant A en een kant B. Bowie maakte hier gebruik van en verdeelde Low <\/em>in een kant \u2018vrolijk\u2019 en een kant \u2018depressief\u2019. Bindende factor is de experimentele muziek. Alles wat je ni\u00e9t van Bowie verwacht, staat op Low<\/em>. Behoorlijk ge\u00efnspireerd door Duitse Krautrockers als Neu!, Cluster maar vooral Kraftwerk, <\/em>staan op Low <\/em>veel vreemde geluiden, synthesizers, samples, loops, herhalingen en vervormingen. Een eerste luistersessie kan je niet anders doen concluderen dan: \u2018WTF? Wat is dit? Waar gaat dit heen?\u2019, wat dan ook gebeurde toen het album uitkwam. Ik stel voor dat je het album koopt, download of leent en deze opzet terwijl je onderstaande tekst leest. Laat het op je af komen. Er gaat een wereld voor je open!<\/p>\n

Bowie zingt wel op Low<\/em>, maar sporadisch. Het hele album bevat 11 nummers en Bowie\u2019s stem is op slechts vijf nummers te horen. Ik zeg bewust stem, want waar Bowie w\u00e9l zingt is het vaak een korte opsomming van woorden. Uiteraard klinkt zijn stem vertrouwd en immer als de goede zanger die hij is, maar op Low <\/em>draait het vooral om de muziek. Zoals gezegd is Kant A (nummers 1 t\/m 7) wat vrolijker gestemd dan Kant B. Het eerste deel is dan ook het gezongen deel, behalve de opener, Speed of Life<\/strong>, dat instrumentaal is. Hier hoor je gelijk de nieuwe Bowie. Iemand die lol heeft in muziek maken en allerlei nieuws probeert. Speed of Life lijkt eeuwig te duren (ook al duurt het 2 minuten en 45 seconden) en je ziet de muzikanten breed lachend hun ding doen. De snairdrum klinkt vet en vervormd, een typisch geluid voor Low, en de synthesizer staat op het hoogste volume. Lekker.
\nNummer 2 is, zoals gezegd, gezongen. Breaking Glass<\/strong> vertelt het verhaal van iemand die iets op het tapijt heeft geschreven. Maar wat in godesnaam? En wie is deze \u2018wonderful person\u2019 tegen wie hij het heeft? Hij of zij heeft in ieder geval \u2018problems\u2019. Zeer waarschijnlijk heeft Bowie het hier over zijn vrouw Angie (ja, die van de Rolling Stones), met wie hij snel zou scheiden. Breaking Glass eindigt alweer als je er net lekker inzit.
\nEr volgen nog 4 gezongen nummers. What in the World<\/strong> is weer zo\u2019n snel nummer waarin Bowie vertelt over een \u2018little girl with grey eyes\u2019. Een geweldig nummer dat vooral live als een trein loopt. Iggy Pop zingt ook nog een beetje mee.
\nSound and Vision<\/strong>, nummer 4 op Low, werd de hit van het verder geenszins commerci\u00eble album. In Nederland haalde het zelfs de tweede plaats. Het is dan ook een sympathiek en catchy deuntje met een lekkere meezingtekst, dat bijna op een kinderliedje lijkt. Uiteraard is de tekst weer zo cryptisch als het maar kan, hoewel er wel degelijk een boodschap uit te halen is.
\nAlways Crashing in the Same Car<\/strong> is nog zo\u2019n popliedje en is te vertalen als Bowie die aan het biechten is. Zelf noemde hij het \u2018self-pitying crap\u2019, waarin hij verhaalt hoe moeilijk het is om een relatie te onderhouden en normaal je leven te leiden. Een erg mooi liedje.
\nBe My Wife<\/strong>, verhult op het eerste gezicht heel weinig. Het is een onschuldig liefdesliedje. Echter, het is wel cru als je bedenkt dat Bowie destijds nog gewoon getrouwd was met Angie Bowie.
\nEn dan het laatste nummer van kant A, het veelzeggende A New Career in A New Town<\/strong>. Bijna drie minuten lang horen we een optimistisch deuntje, compleet met de inmiddels bekende vette snairdrum, groovy gitaartje, synthesizers en een fascinerende mondharmonica. Maar ook zonder Bowie\u2019s zang. En de luisteraar van Low denkt nu \u201cbest een leuk album. Beetje raar, maar het gaat prima\u201d.<\/p>\n